حتى در زمان امويان نيز هنوز مرو ، بلخ ، « 133 » ابرشهر و بخارا ( همچنين مرو الروذ ، هرات ، خوارزم و سغد ) داراى والى بود . « 134 » اين مناصب ابتدا كمى قبل از انقراض حكومت امويان ( 125 ه / 743 م ) ملغى گرديد ، « 135 » و عباسيان اجازه دادند كه اين ايالت [ خراسان ] به‌صورت واحدى اداره شود . « 136 » اين منطقه از جانب شرق تا محدوده‌اى كه در عصر ساسانى داشت ، گسترش يافت . در كنار مرو و مرو الروذ در آن زمان ، نواحى و شهرهاى هرات ، « 137 » ميمنه ، غرچستان ( در مسير علياى مرغاب ) ، طالقان ، طخارستان « عليا » ، گوزگان ( ان ) ، روى در ساحل رودخانه خلم ، قندوز ، « 138 » بلخ ، ترمذ و باميان بدان تعلق داشت . « 139 » در عصر اسلامى ، قومس و دامغان ، كه در آغاز مستقل بودند ، از آن جدا شدند ، و بعد جزو جبال درآمدند . « 140 » از طرف ديگر در آغاز ، منطقهء بخارا ، « 141 » سمرقند و چاچ ( شاش ) « 142 » در ماوراءالنهر نيز

--> ( 133 ) . رجوع كنيد به طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1497 ( سال 11 - 110 ه / 28 - 727 م ) . ( 134 ) . طبرى ، تاريخ 3 ، ص 6161 ، 1664 - ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 83 ( 120 ه / 738 م ) ( 135 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 99 . ( 136 ) . البتّه ابو مسلم آن را پس از پيروزى خود دوباره تقسيم كرد و در سال 31 - 130 ه / 48 - 747 م در سمرقند ، طخارستان و طبسين « عاملان » منصوب شدند : دينورى : اخبار الطّوال ، ص 392 ، و ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 144 . ( 137 ) . رجوع كنيد همچنين به : ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 60 ( 151 ه / 867 م ) . ( 138 ) . - كهن‌دژ ، همچنين ولوالج ، مركز طخارستان در كنار محل اتصال رودهاى دوشى با طالقان : حدود العالم ، ص 109 . ( 139 ) . و منابع نامبرده در آنجا . Herzfeld , khor . 107 - 109 و در اين‌باره به‌ويژه گزارشهاى چينى در : Hiouen - Tshang / Julien I 16 - 55 و ( قبل از دوران اسلامى ) . Fuchs , Huei - ch'ao 448 - 452 . و نيز فهرستى از شاهان كوچك در خراسان در اواخر دورهء ساسانيان ( با عناوينشان : ابن خرداذبه : كتاب المسالك و الممالك ، ص 39 و بعد . و در اين‌باره : Christ 495 و رجوع كنيد به : حدود العالم ، ص 345 Markwart , Eransch . 37 - ( 140 ) . رجوع كنيد به مبحث « تقسيمات » كتاب حاضر . ( 141 ) . در اينجا قتيبه 91 ه / 710 م از « بخاراخذاه » ذكر مىكند كه حكومتش با جبر همراه بود : طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1230 . ( 142 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1767 ( سال 125 ه / 743 م ) . - درباره تقسيمات اين منطقه ( - سغديان ) در زمان اعراب رجوع كنيد به . smirnova 358 f